Ne İstiyoruz?

Biz Yaya Derneği üyeleri, özgürce ve güvenli bir şekilde yürüyebileceğimiz sokaklar istiyoruz. Yürümenin temel ulaşım aracı olarak değerlendirildiği bir toplum hedefliyoruz. Yürümeyi seviyoruz. Daha fazla yürüyerek bireysel ve toplumsal birçok sorunla başa çıkabileceğimize inanıyoruz. Yayaların önemsenmediği otomobil bağımlı şehircilik anlayışına karşı sesimizi yükseltiyoruz. Bizler, yürümenin önündeki fiziksel ve toplumsal tüm engellerin kaldırılması için mücadele etmeyi görev sayıyoruz. İnsanların yürümeyi tercih edecekleri, yürümekten keyif alacakları bir yaya yaşam kültürü oluşturmak için aşağıda saydığımız temel başlıklar üzerinde çalışıyoruz:

1. İnsanlar İçin Tasarlanmış Sokaklar
2. Entegre Yaşam Alanları
3. İnsan Odaklı Şehircilik
4. Güvenli Yürüme Yolları
5. Suçtan ve Suç Korkusundan Arındırılmış Sokaklar
6. Yayalarla Dayanışmacı Yönetimler
7. Yaya Yaşam Kültürü

1. İnsanlar İçin Tasarlanmış Sokaklar       başa dön >>

Tüm gereksinimlerimizi karşılayabileceğimiz, sosyalleşebileceğimiz, mutlu ve huzurlu bir şekilde zaman geçirebileceğimiz, kirlilik ve gürültüden uzak kalabileceğimiz sokaklar hakkımızdır.

  • Sokaklar insanların yaşama alanlarıdır. Sokakların sadece ulaşım için kullanımından vazgeçilmesi, motorlu taşıtların sokaklardaki hakimiyetinin önüne geçilmesi, sosyal yaklaşımların katı mühendislik yaklaşımlarına yeğlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda sokakların yayaların haklarını gözetecek şekilde yeniden düzenlenmesi, yaya trafiğinin artmasının teşvik edilmesi, motorlu taşıtların girişinin yasak olduğu, insanların bir arada olma fırsatı bulabildiği yaşam alanlarının oluşturulması şarttır.
  • Yayaların rahatça ve keyifle yürüyebilecekleri kaldırımlar inşa edilmelidir. Mevcut kaldırımlar denetlenerek iyileştirmeler gerçekleştirilebilir. Bu çalışmalarda kaldırım ortasına konulmuş çöp tenekesi, otobüs durağı gibi donanımların yeniden yerleştirilmesi üzerinde çalışılabilir.
  • Yayaların yürüyüşleri boyunca gereksinimlerini karşılayacak bank, tuvalet, çöp tenekesi gibi sokak donanımlarının sağlanması önemlidir. Gerekli donanımın bulunmadığı kaldırımların insanları yürümeye teşvik etmeyeceği açıktır.
  • Yayaların yürüyüşlerini daha verimli ve keyifli hale getirecek, yürüyüşlerini planlamalarına olanak sağlayacak işaret ve yönergelerin sağlanması gerekmektedir.  
  • Yayaların karşıdan karşıya geçerken yer seviyesinden mümkün olduğu kadar az ayrılmalarına yol açacak olanaklar konusunda çalışmalar yapılmalıdır. Unutulmamalıdır ki yer seviyesi yayalarındır. Yayalar alt geçitten veya üst geçitten geçmeye zorlanamaz.

 

2. Entegre Yaşam Alanları       başa dön >>

Evimiz, işimiz, okulumuz ve tüm yaşamsal mekanlarımız arasında güvenli ve konforlu yürüme yolları ile farklı yaşam alanlarını birbirine bağlayacak verimli bir toplu taşıma ağına sahip olmak hakkımızdır.  

  • Evlerimiz ile tüm yaşamsal mekanlar arasındaki eksik yürüme yollarının tamamlanması, mevcut yolların gözden geçirilerek düzenlenmesi gerekmektedir.
  • Birbirinden uzak yaşam alanlarını birbirine bağlayacak entegre, donanımlı ve verimli bir toplu taşıma sistemi üzerinde çalışılması ve gereken düzenlemeler için kaynak ayrılması şarttır.
  • Toplu taşıma duraklarının yerleri, toplu taşıma araçlarının kullanımını ve yürümeyi özendirecek şekilde yeniden planlanmalı, farklı toplu taşıma sistemleri arasında verimli ve ucuz geçişler kurulmalıdır. Merkezlerin birbirinden kopuk olduğu, bir merkezden diğerine ulaşmak için otomobilin şart olduğu bir şehirde insanların yürümeyi tercih etmelerini beklemek gerçekçi olmaz.

 

3. İnsan Odaklı Şehircilik       başa dön >>

Toplumsal yaşantıya hizmet edecek, yürüme fırsatlarını artıracak, günlük etkinliklerimizin gerçekleştirilmesinde yürümeyi öncelikli kılacak, araç bağımlı olmayan bir şehircilik anlayışı hakkımızdır.

  • Yayalar toplumun temel unsurudur. Herkes günün belli zamanlarını yaya olarak geçirmektedir. Bu nedenle yayalar şehir planlamasının merkezine yerleştirilmelidir. Yürüme ve bisiklet gibi yavaş ulaşım araçlarına ağırlık verilmeli, uzun mesafeli yolculukları en aza indirecek düzenlemelere gidilmelidir.
  • Şehir planlaması yaşamsal mekanlara, mümkün olduğu ölçüde, yaya olarak ulaşabilmeye olanak sağlayacak şekilde yapılmalıdır.
  • Araç bağımlı şehircilik anlayışı terkedilmeli, yayaların yürüme rotaları arasındaki eksik bağlantıları tamamlayacak daha bütünleşik bir şehircilik anlayışı benimsenmelidir.

 

4. Güvenli Yürüme Yolları       başa dön >>

Yürümekten keyif alacağımız güvenli yollara sahip olmak hakkımızdır.

  • Yayaların mağdur olduğu kazaları önlemek için yayaları tecrit etme yaklaşımından vazgeçilmelidir. Trafik, yayaları temel alacak şekilde düzenlendiği takdirde sokakların güvenliği kendiliğinden gerçekleşecektir.
  • Şöförler yaya hakları konusunda bilinçlendirilmeli, yayaların trafiğin temel unsuru olduğu bilinci yerleştirilmeli, yayaların güvenliğini garanti altına almak için kuvvetli yaptırımları olan yasal düzenlemelere gidilmelidir.
  • Okul bölgelerinde, alışveriş alanlarında ve yayaların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde trafik akışını yavaşlatacak, hız tümseği gibi fiziksel düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Yollarda karşıdan karşıya geçmek için yeterli miktarda geçiş noktaları koyulması ve bunların zamanlamasının en yavaş yayayı bile zora sokmayacak şekilde ayarlanması şarttır.
  • Bisikletçiler ve diğer motorsuz taşıtlar için sağlanan olanakların yayaların güvenliğine zarar vermesinin önüne geçmek gerekmektedir. Bu grupların amaç ve yöntemlerinin benzer olduğu unutulmamalıdır.

 

5. Suçtan ve Suç Korkusundan Arındırılmış Sokaklar       başa dön >>

Güvenliğimiz konusunda endişe duymadan özgürce yürüyebileceğimiz sokaklar hakkımızdır.

  • Yaya trafiği ve durakların yerleşimi yayaların güvenliğini gözetecek şekilde planlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki yayaların suç korkusu nedeniyle sokaklardan çekilmesi, sokakların suça daha çok terkedilmesi sonucunu doğuracaktır.
  • Yaya geçişinin olduğu tüm sokakların uygun bir şekilde aydınlatılması gerekmektedir.
  • Sokaklar suçu caydıracak ölçüde gözetime tabi tutulmalıdır.
  • Yürüme yolları gece ve gündüz denetlenmeli, güvenlik riski yaratacak noktalar üzerine gidilerek iyileştirmeler gerçekleştirilmelidir.

 

6. Yayalarla Dayanışmacı Yönetimler      başa dön >>

Daha fazla, daha rahat, daha keyifli ve daha güvenli yürümemizi sağlayacak, yürümenin bireysel ve toplumsal faydalarını asla unutmayacak yönetimlere sahip olmak hakkımızdır.
 

  • Yayaları trafiğin ve toplumun temel unsuru olarak algılayan yönetimlere destek verilmelidir.
  • Yönetimlerin uygulamalarının takipçisi olunmalı, yaya hakları konusunda yeni kazanımlar elde edilmesi için çalışılmalıdır.
  • Yönetimlere, yaya haklarının öncelikli olarak değerlendirildiği projeler oluşturmaları için destek verilmeli, bu projelerin uygulanmasının takipçisi olunmalıdır.
  • Ulaşım, şehir planlama, sağlık, eğitim ve güvenlik gibi bütün ilgili kurumlar yaya yaşamın faydaları konusunda bilgilendirilmeli ve yaya yaşam için politikalar oluşturulması ve uygulanması konusunda teşvik edilmelidir.
  • Yayaların, yaşlıların, engellilerin, bisikletçilerin fikirlerini temsil eden yerel dernek ve kuruluşlar düzenli olarak bir araya gelmelidir.
  • Yürüme hakkında niteliksel ve niceliksel veriler toplanmalı, bu veriler analiz edilmeli ve sonuçlar topluma açıklanmalıdır.
  • Pilot bölgelerde projeler gerçekleştirerek örnek vakalar oluşturulmalı ve yerel seviyedeki bilgi ve deneyimin değerlendirilmesi sağlanmalıdır.

7. Yaya Yaşam Kültürü      başa dön >>

Yürümek bir kültürdür. Yürümeyi yaşamımızın önemli bir parçası olarak görme ve yaşam biçimimize saygı gösterilmesini talep etme hakkımız vardır.

  • Otomobillere değil ancak otomobil kültürüne karşı çıkılmalı, temel ulaşım aracı olarak yürümeyi yaygınlaştırılacak bireysel adımlar atılmalıdır.
  • Ayrım gözetmeden herkesi yürümeye özendirecek, kişilerin gereksinimlerini hedef alacak yaratıcı bilgilendirmeler yapılmalıdır.
  • Yürümenin kültürel bir olgu olduğu ön plana çıkarılmalı, animasyonlar, sokak sergileri, tiyatro, sinema ve edebiyat yolu ile yürümenin imajını düzeltecek çalışmalar yapılmalıdır.
  • Motorlu taşıtların insanlar ve toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin daha iyi anlaşılması için bilimsel çalışmalar yapılmalı ve yapılamakta olan çalışmalara destek verilmelidir.
  • Egemen kültürün karşısında durmak muhalif olmak demektir. Otomobil kültürü hedef alınmalı, yaşamın her anı mücadele alanı olarak değerlendirilmelidir. Attığımız her adımın, çevremizdeki insanlara attırdığımız her adımın büyük anlamı vardır.